# Polowanie na architekta Holokaustu: jak Mossad porwał Adolfa Eichmanna?

> Wydał go własny syn, Mossad uznał jego dom za zbyt biedny, a porwanie trwało 20 sekund. Historia operacji, która w 1960 roku postawiła Eichmanna przed sądem.

- Źródło: https://coprzyniesieprzyszlosc.com/artykuly/adolf-eichmann/
- Kategoria: Historie
- Opublikowano: 2026-10-16
- Długość: 14 min czytania
- Odcinek wideo: https://www.youtube.com/watch?v=sbU9fM4R_ns
- Autor: Co przyniesie przyszłość (https://coprzyniesieprzyszlosc.com)
- Licencja: treść chroniona prawem autorskim; cytowanie z podaniem źródła i linku.

---

## Wydał go własny syn

To pierwszy tekst z serii o najciekawszych operacjach służb specjalnych: Mossadu, CIA, MI6 i KGB. Zaczynam od Mossadu i od człowieka, który w niecałe dwa miesiące zorganizował wywózkę **437 tysięcy** ludzi, w większości do Auschwitz.

**Adolfa Eichmanna** wydał jego własny syn. Zrobił to niechcący: popisywał się przed dziewczyną, że ojciec był w czasie wojny ważnym oficerem. Ojciec dziewczyny był Żydem, który przeszedł przez Dachau, i nazwisko chłopaka zapamiętał.

Mossad dostał adres, wysłał człowieka i odłożył sprawę na dwa lata, bo dom był **za biedny na oficera SS**. A kiedy wreszcie po niego polecieli, samo porwanie trwało dwadzieścia sekund i poszło inaczej, niż ćwiczyli.

---

## Autobus za dwadzieścia ósma

San Fernando to robotnicze przedmieście około 20 km na północ od centrum Buenos Aires. Ulica Garibaldiego w 1960 roku jest ulicą głównie z nazwy: bez asfaltu, bez latarni, z kilkoma domami na pustych działkach. Jeden z nich, parterowy klocek z cegły bez prądu i bieżącej wody, należy do rodziny Klementów.

Wieczorem **11 maja 1960 roku** stoją tam dwa samochody. Pierwszy ma podniesioną maskę i ktoś udaje, że grzebie w silniku. Drugi czeka trzydzieści metrów dalej. W środku siedzi siedmiu Izraelczyków, którzy znają rozkład dnia Ricarda Klementa lepiej niż on sam. Wieczorem wysiada z autobusu za dwadzieścia ósma i idzie do domu poboczem. Codziennie, co do minuty.

![Rysunek MS Paint: nocą na pustej drodze stoi samochód z podniesioną maską, ludzik udaje, że naprawia silnik](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-auto-z-maska.DUQcnIfg.png)

Autobus przyjeżdża za dwadzieścia ósma. Klementa w nim nie ma. Następny też nikogo nie przywozi. Plan zakładał, że o ósmej się zwijają, ale dowódca grupy, Rafi Eitan, postanawia poczekać. Pięć po ósmej w świetle reflektorów kolejnego autobusu widać sylwetkę mężczyzny w płaszczu.

Zostawmy ich tam na chwilę. Żeby było jasne, na kogo czekali, trzeba się cofnąć o dwadzieścia lat.

---

## Referent

Eichmann urodził się w 1906 roku w Solingen, wychował w austriackim Linzu, przed wojną sprzedawał produkty firmy naftowej. W 1932 roku wstąpił do NSDAP i SS. Od 1939 roku kierował w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy referatem **IV B 4**, zajmującym się tak zwaną kwestią żydowską.

Nie był generałem. Doszedł do stopnia odpowiadającego podpułkownikowi. Jego praca polegała na organizacji: listy, rozkłady, wagony, uzgodnienia z koleją i lokalną policją. W styczniu 1942 roku był na konferencji w **Wannsee**, gdzie piętnastu urzędników omówiło wymordowanie europejskich Żydów jako zadanie administracyjne. To Eichmann przygotował statystyki i sporządził protokół.

W marcu 1944 roku pojechał na Węgry. Do początku lipca deportowano stamtąd 437 tysięcy Żydów. Kiedy przyszedł rozkaz wstrzymania transportów, Eichmann osobiście dopilnował, żeby wyjechały jeszcze dwa pociągi.

> Według zeznań z Norymbergi powiedział pod koniec wojny swoim ludziom, że skoczy do grobu ze śmiechem, bo świadomość pięciu milionów ofiar na sumieniu daje mu satysfakcję.

W maju 1945 roku zdjął mundur i zniknął.

---

## Otto

Zniknął w dość zwyczajny sposób: trafił do amerykańskiej niewoli jako podoficer **Otto Eckmann**. Esesmani mieli pod pachą wytatuowaną grupę krwi, więc swój tatuaż wypalił papierosem.

Na początku 1946 roku uciekł z obozu jenieckiego i jako **Otto Heninger** zaszył się na Pustaci Lüneburskiej. Pracował przy wyrębie lasu, potem wydzierżawił ziemię w wiosce Altensalzkoth pod Celle — biografowie piszą, że hodował kury i sprzedawał jajka. Przez cztery lata mieszkał w środku brytyjskiej strefy okupacyjnej i nikt go nie znalazł.

![Rysunek MS Paint: łysiejący mężczyzna w okularach sypie ziarno kurom przed kurnikiem, obok koszyk z jajkami](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-kury-pod-celle.DvVHDoIf.png)

W 1950 roku przeszedł przez Alpy do Włoch, nocując w klasztorach, i odebrał paszport Czerwonego Krzyża, załatwiony przez siatkę, w której ważną postacią był biskup Alois Hudal. 14 lipca 1950 roku zszedł na ląd w Buenos Aires jako **Ricardo Klement**, technik urodzony w Bolzano.

---

## Pan Klement

Argentyna Juana Peróna przyjmowała Niemców z przeszłością chętnie i bez pytań. Eichmann dostał pracę w firmie CAPRI, która robiła pomiary pod elektrownie wodne w Tucumán. Pracował tam też niemiecki geolog, który do tej historii wróci.

W 1952 roku ściągnął żonę Verę i trzech synów. I tu popełnił błąd, który kosztował go wszystko: on był Klementem, ale chłopcy chodzili do szkoły pod prawdziwym nazwiskiem. W niemieckiej kolonii w Buenos Aires mieszkali więc Klaus, Horst i Dieter Eichmannowie oraz ich „wujek Ricardo”.

Potem była pralnia, która padła, farma królików i wreszcie stała posada w zakładach Mercedes-Benz. Brakowało mu jednego: uznania. W drugiej połowie lat 50. nagrał kilkadziesiąt godzin rozmów z holenderskim dziennikarzem i byłym esesmanem Willemem Sassenem. Historyczka Bettina Stangneth przytacza z nich zdanie: gdybyśmy zabili 10,3 miliona, byłbym zadowolony. Same nagrania upubliczniono dopiero w 2022 roku.

---

## Chłopak Sylvii

Sylvia Hermann mieszkała z rodzicami w Olivos, na tym samym przedmieściu co Eichmannowie. Klausa, na którego mówiono Nick, poznała około 1956 roku. Chłopak lubił się popisywać: opowiadał, że ojciec był ważnym oficerem, a raz rzucił przy stole, że szkoda, że Niemcy nie dokończyli sprawy z Żydami.

Nie wiedział, do kogo mówi. **Lothar Hermann** był niemieckim Żydem po ojcu, w latach 30. siedział w Dachau, potem wyemigrował i z czasem — między innymi wskutek pobicia w obozie — stracił wzrok. W Argentynie rodzina żyła po prostu jako Niemcy. Nazwisko chłopaka córki Hermann zapamiętał.

W 1957 roku ktoś przeczytał mu na głos artykuł, w którym wśród poszukiwanych zbrodniarzy padło nazwisko Eichmann. Hermann podyktował list do prokuratury we Frankfurcie.

![Rysunek MS Paint: niewidomy mężczyzna z laską dyktuje list, dziewczyna pisze przy stole, obok koperta zaadresowana do Frankfurtu](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-list-hermanna.DwdsycU-.png)

List trafił do **Fritza Bauera**, prokuratora generalnego Hesji. Potwierdzenie zdobyła Sylvia: pojechała pod adres Nicka, Chacabuco 4261, i zapukała. Otworzył mężczyzna w okularach. Relacje różnią się co do jego słów, ale w każdej dziewczyna wyszła z tym samym wnioskiem — i ryzykowała więcej, niż wtedy rozumiała.

Bauer sam był Żydem, w 1933 roku trafił do obozu, a po wojnie ścigał nazistów w państwie, w którego urzędach wciąż było ich wielu. Bał się, że oficjalna ekstradycja skończy się przeciekiem. 19 września 1957 roku przekazał wszystko izraelskiemu dyplomacie, licząc się z tym, że jeśli to wyjdzie, straci stanowisko, a może i wolność.

---

## Za biedny dom

Informacja trafiła do **Issera Harela**, który kierował jednocześnie Mossadem i służbą bezpieczeństwa wewnętrznego. Przesiedział noc nad aktami i postanowił, że jeśli ten człowiek żyje, zostanie złapany.

Zapał osłabł szybko. W styczniu 1958 roku wysłannik Mossadu obejrzał dom przy Chacabuco: ubogi parterowy budynek na zaniedbanej uliczce. Zameldował, że to nie może być tu. Harel napisał później, że ta nędzna chałupka nie dawała się pogodzić z wyobrażeniem o życiu oficera SS. W Tel Awiwie zakładano, że tacy ludzie mieszkają w willach z ochroną.

![Rysunek MS Paint: agent z lornetką patrzy na zniszczony domek, nad głową dymek z willą i basenem](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-za-biedny-dom.B-oqcbJY.png)

Drugi wysłannik odnalazł Hermanna i dopiero na miejscu zobaczył, że świadek jest niewidomy. Wiarygodność historii spadła prawie do zera i sprawa poszła do szuflady.

A z dokumentów odtajnionych w 2006 roku wynika, że w marcu 1958 roku zachodnioniemiecki wywiad przekazał CIA, że Eichmann mieszka w Argentynie pod nazwiskiem zapisanym jako „Clemens”. Ani Niemcy, ani Amerykanie nic z tym nie zrobili. W Bonn obawiano się między innymi tego, co Eichmann mógłby powiedzieć o Hansie Globkem, najbliższym współpracowniku kanclerza Adenauera.

> Przez prawie dwa lata Ricardo Klement jeździł autobusem do pracy, a trzy wywiady miały jego nazwisko w swoich teczkach.

---

## Kuwejt

Sprawę ruszyła z miejsca kaczka dziennikarska. W Hajfie działał **Tuwia Friedman**, urodzony w Radomiu łowca nazistów. Latem 1959 roku dostał informację, że Eichmann jest w Kuwejcie, a w październiku dziennik „Maariw” wydrukował to na pierwszej stronie.

![Rysunek MS Paint: pierwsza strona gazety MAARIV z nagłówkiem EICHMANN IN KUWAIT i mapką](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-maariw-kuwejt.BYQf8ckT.png)

Informacja była fałszywa, ale przeczytano ją także w Argentynie. Hermann podyktował kolejny list: Eichmann nie mieszka w Kuwejcie, tylko w Buenos Aires, pod przybranym nazwiskiem.

W tym samym czasie do Bauera zgłosił się drugi informator, którego nazwisko przez sześćdziesiąt lat było tajemnicą. W 2021 roku ustalono, że to **Gerhard Klammer**, geolog z firmy CAPRI. Przekazał Bauerowi nazwisko, adres i zdjęcie. W grudniu 1959 roku wściekły Bauer przyjechał do Izraela i zagroził, że jeśli Izrael dalej będzie zwlekał, uruchomi niemiecką procedurę ekstradycyjną ze wszystkimi jej przeciekami.

Premier **Dawid Ben Gurion** zdecydował: Eichmanna nie zabijać, tylko przywieźć żywego i postawić przed sądem w Izraelu.

---

## Kwiaty

Do Buenos Aires pojechał **Cwi Aharoni**, najlepszy śledczy izraelskiej służby bezpieczeństwa, dla którego niemiecki był pierwszym językiem. Na Chacabuco zastał pusty dom i malarzy — według jego relacji rodzina wyprowadziła się kilka tygodni wcześniej.

Podstęp z paczką dla „Nicka” doprowadził go do warsztatu, w którym pracował Dieter. Przez kilka wieczorów jeździli za jego motorowerem, aż ten zaprowadził ich do San Fernando, na ulicę Garibaldiego. W księdze gruntowej działka była zapisana na Verę Liebl, z drugim nazwiskiem brzmiącym Eichmann albo, z pomyloną literą, Fichmann. Dużo, ale wciąż nie dowód.

**21 marca 1960 roku** Klement wysiadł z autobusu o zwykłej porze, tyle że z bukietem kwiatów. W domu panował odświętny nastrój. Aharoni zajrzał do akt: Adolf Eichmann i Vera Liebl wzięli ślub 21 marca 1935 roku. Tego dnia wypadała ich dwudziesta piąta rocznica.

![Rysunek MS Paint: mężczyzna w okularach wysiada nocą z autobusu z bukietem kwiatów](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-bukiet-z-autobusu.C5O2yQsQ.png)

Człowiek, który przez piętnaście lat pilnował fałszywych nazwisk i życiorysów, przyniósł żonie kwiaty na srebrne wesele. Aharoni wrócił do Izraela i zameldował Harelowi, że nie ma wątpliwości.

---

## Samolot na rocznicę

Dlaczego nie poprosić Argentyny o ekstradycję? Bo rok wcześniej RFN poprosiło o wydanie Josefa Mengelego, lekarza z Auschwitz. Procedura wlokła się miesiącami, a kiedy ruszyła, Mengele był już w Paragwaju. Drugiej szansy by nie było.

Zespołem dowodził Rafi Eitan. Był w nim Aharoni, fałszerz dokumentów Szalom Dani z przenośną pracownią, anestezjolog Jona Elian i **Peter Malkin**, specjalista od charakteryzacji i walki wręcz, wyznaczony do tego, żeby Eichmanna złapać. Malkin urodził się w Żółkiewce na Lubelszczyźnie. Jego starsza siostra Fruma została w Polsce z mężem i dziećmi. Nikt z nich nie przeżył.

Bezpośrednich uczestników i pomocników było około trzydziestu, wszyscy byli ochotnikami. Według późniejszych zestawień wszyscy poza Eitanem stracili kogoś w Zagładzie.

Najtrudniejszy był powrót. El Al nie latał do Ameryki Południowej. Pomógł kalendarz: pod koniec maja 1960 roku Argentyna świętowała 150. rocznicę rewolucji majowej i zaprosiła delegacje z całego świata. Izrael wysłał swoją specjalnym samolotem, z ministrem Abbą Ebanem na pokładzie.

---

## Un momentito, señor

Wracamy na ulicę Garibaldiego, pięć po ósmej. Malkin stoi przy aucie z podniesioną maską, w rękawiczkach. Napisał potem, że nie chodziło o zimno: nie mógł znieść myśli, że gołą dłonią zatka usta, które wydawały tamte rozkazy. I że nigdy wcześniej się nie bał, a wtedy był przerażony.

Aharoni syczy z samochodu: trzyma rękę w kieszeni, uważaj na broń. To psuje wyćwiczony chwyt. Malkin mówi jedyne zdanie, jakie miał w tej akcji wypowiedzieć — *un momentito, señor*, chwileczkę, proszę pana — i zamiast za szyję łapie mężczyznę za rękę. Obaj wpadają do rowu. Klement krzyczy, Aharoni dodaje gazu, żeby silnik to zagłuszył, pozostali wciągają go na tylne siedzenie.

![Rysunek MS Paint: nocą przy drodze dwóch ludzików szamocze się w błotnistym rowie](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-row-na-garibaldiego.CaTRqOeg.png)

W kieszeni nie było broni. Całość trwała nieco ponad **dwadzieścia sekund**. Aharoni nazwał to wprost: dobrze zaplanowana operacja zamieniła się w piekielny bałagan. Po kilku minutach jazdy więzień odezwał się spod koca czystą niemczyzną: już pogodziłem się ze swoim losem. Argentyńczyk z Bolzano nie miał powodu ani rozumieć po niemiecku, ani godzić się z jakimkolwiek losem.

---

## Dziewięć dni

W kryjówce lekarz sprawdził, czy więzień nie ma w ustach kapsułki z cyjankiem. Pod lewą pachą była blizna po tatuażu. Przykuto go za nogę do łóżka. Aharoni zaczął od pytań technicznych, potem zapytał o numer legitymacji partyjnej. Więzień bez wahania odpowiedział: **889895**. Na pytanie, pod jakim nazwiskiem się urodził: Adolf Eichmann.

Strażnicy spodziewali się potwora, a dostali posłusznego, przestraszonego urzędnika, który prosił o pozwolenie przed wyjściem do toalety. Malkin wspominał, że opowiedział mu o synku swojej siostry, który zginął w Polsce, a Eichmann odpowiedział: tak, ale on był przecież Żydem, prawda? To relacja jednego człowieka, spisana po latach i bez świadków.

Dziewięć dni wzięło się z rozkładu lotów. Po mieście szukali go synowie i według jednego z opracowań około trzystu ludzi z niemieckiej kolonii. Na policję rodzina długo nie szła, bo musiałaby wyjaśnić, kogo właściwie szuka. Harel zostawił Eitanowi instrukcję na wypadek nalotu: przykuć się do więźnia kajdankami, wyrzucić klucz i oświadczyć, że są grupą żydowskich ochotników.

---

## Członek załogi

Bristol Britannia w barwach El Al wylądowała w Buenos Aires 19 maja. Jeden ze współpracowników kilka dni wcześniej trafił do szpitala po rzekomym wypadku i wyszedł z wypisem, że może lecieć pod opieką medyczną. Był więc prawdziwy argentyński papier tłumaczący, dlaczego jeden z członków załogi ledwo kontaktuje.

Wieczorem 20 maja Eichmanna ogolono, ubrano w mundur El Al i podano mu środek uspokajający. Dostał paszport na nazwisko Zeew Zichroni.

![Rysunek MS Paint: dwóch ludzików zakłada mężczyźnie w okularach marynarkę i czapkę z napisem EL AL](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-mundur-el-al.BXIHhwlc.png)

Na lotnisko pojechali jako załoga wracająca z wesołego wieczoru. Strażnik przy bramie zobaczył mundury i machnął ręką. Samolot wystartował tuż po północy, zatankował w Dakarze i rankiem 22 maja wylądował w Lod. Następnego dnia Ben Gurion w niespełna minutę poinformował Kneset, że Adolf Eichmann przebywa w areszcie w Izraelu i wkrótce stanie przed sądem.

---

## Ochotnicy

Argentyna dowiedziała się o porwaniu z gazet. Izrael odpowiedział notą: to dzieło grupy ochotników, wśród których byli obywatele izraelscy. W tę wersję nie uwierzył nikt, ale Izrael trzymał się jej oficjalnie przez **45 lat**.

23 czerwca 1960 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła **rezolucję nr 138**: takie czyny naruszają suwerenność państwa i Izrael powinien zadośćuczynić. Nikt nie głosował przeciw. Wstrzymały się dwa państwa — **Związek Radziecki i Polska**. Oba uważały, że rezolucja za mało mówi o samym Eichmannie.

Argentyna wydaliła izraelskiego ambasadora, a 3 sierpnia obie strony uznały incydent za zamknięty. Izrael przyznał oficjalnie, że porwania dokonał Mossad, dopiero w lutym 2005 roku.

---

## Szklana kabina

Proces ruszył **11 kwietnia 1961 roku** w Jerozolimie. Oskarżony siedział w kabinie z kuloodpornego szkła. Prokurator Gideon Hausner powołał **112 świadków**, w większości ocalałych — dla wielu ludzi był to pierwszy raz, kiedy usłyszeli te relacje publicznie, dzień po dniu.

![Rysunek MS Paint: oskarżony w szklanej kabinie, obok sędziowie za stołem, policjanci i publiczność](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-szklana-kabina.BXQ6kClR.png)

Eichmann bronił się, że organizował transporty, bo taki miał rozkaz, a o tym, co działo się na końcu torów, decydowali inni. Na sali siedziała Hannah Arendt i to po jej relacjach została nam formuła o **banalności zła**: nie fanatyk, tylko bezmyślny biurokrata. Tyle że Arendt nie znała taśm Sassena. Stangneth twierdzi, że w Jerozolimie Eichmann grał szarego urzędnika równie starannie, jak wcześniej grał Klementa.

Sąd też nie uwierzył w trybik. 12 grudnia 1961 roku uznał go za winnego we wszystkich piętnastu punktach i skazał na śmierć. Wyrok wykonano w nocy z 31 maja na 1 czerwca 1962 roku. Prochy wysypano do morza poza izraelskimi wodami, żeby nie został żaden grób. To do dziś jedyny wyrok śmierci wykonany w Izraelu z orzeczenia sądu cywilnego.

---

## Nagroda

Lothar Hermann nie doczekał się wdzięczności. W 1961 roku, jak donosiła argentyńska gazeta, aresztowano go po donosie, że to on jest Mengelem. Miejscowi Niemcy nie dawali rodzinie spokoju, a Sylvia wyjechała do Stanów.

Friedman ogłosił kiedyś nagrodę: **10 000 dolarów** za wskazanie Eichmanna. Hermann się o nią upomniał i usłyszał, że obietnica była prywatna. Pisał przez dziesięć lat, aż list trafił do premier Goldy Meir. Pieniądze wypłacono w 1972 roku. Zmarł niedługo potem. Oficjalnie uhonorowano go dopiero w 2012 roku.

![Rysunek MS Paint: ludzik podpisuje plakat z napisem REWARD $10,000](https://coprzyniesieprzyszlosc.com/_astro/eichmann-nagroda.zT7ziv3a.png)

Gerhard Klammer nie upomniał się o nic i do końca życia nie zdradził publicznie, co zrobił. A Fritz Bauer w 1963 roku doprowadził do pierwszego wielkiego procesu załogi Auschwitz przed niemieckim sądem. Zmarł w 1968 roku. O tym, że to on wskazał Izraelczykom Eichmanna, Niemcy dowiedziały się dopiero po jego śmierci.

---

## Zakończenie

Wróćmy do tych kwiatów. Łatwo wziąć je za efektowny dodatek, dopisany, żeby historia ładniej się opowiadała. Ale data ślubu zgadza się co do dnia. Ten sam człowiek pamiętał o rocznicy, niósł żonie bukiet przez błoto nieoświetlonej ulicy, a kilka lat wcześniej mówił do magnetofonu, że żałuje, że nie zabito wszystkich. Jedno drugiemu nie przeszkadzało. I chyba dlatego wysłannik Mossadu nie uwierzył w biedny dom przy Chacabuco: szukał kogoś, kto wygląda na swoją zbrodnię.

Samo porwanie trudno ocenić uczciwie. Agenci na cudzych paszportach, uprowadzenie z ulicy obcego państwa, 45 lat oficjalnej nieprawdy. Gdyby zrobił to inny wywiad z innym człowiekiem, nazwalibyśmy to bezprawiem. Na drugiej szali: Niemcy wiedziały i milczały, Amerykanie wiedzieli i milczeli, a Argentyna rok wcześniej pozwoliła wymknąć się Mengelemu.

Jeśli chcesz zajrzeć głębiej w tę historię:

- [x] **Przeczytaj relację od środka.** „The House on Garibaldi Street” Issera Harela i „Eichmann in My Hands” Petera Malkina to wspomnienia ludzi, którzy tam byli — czytaj je ze świadomością, że każdy opisuje własną rolę.
- [x] **Porównaj Arendt ze Stangneth.** „Eichmann w Jerozolimie” i „Eichmann vor Jerusalem” pokazują tego samego człowieka zupełnie inaczej. Różnica między nimi to taśmy Sassena.
- [x] **Zajrzyj do źródeł.** Wystawa „Operation Eichmann” Yad Vashem i odtajnione dokumenty w CIA Reading Room są dostępne online za darmo.

Czy państwo ma prawo porwać zbrodniarza z cudzego terytorium, kiedy legalne drogi zawodzą? Czy zasada nienaruszalności granic musi obowiązywać także wtedy, kiedy chroni kogoś takiego jak Eichmann? **Napisz w komentarzu pod odcinkiem.**

[Skomentuj pod odcinkiem](https://www.youtube.com/watch?v=sbU9fM4R_ns)

---

## Rozdziały odcinka

- 0:00 — Wydał go własny syn
- 0:58 — Porwanie z ulicy Garibaldiego
- 1:20 — Autobus za dwadzieścia ósma
- 2:58 — Referent
- 4:54 — Otto
- 6:33 — Pan Klement
- 8:23 — Chłopak Sylvii
- 10:50 — Za biedny dom
- 12:51 — Kuwejt
- 14:52 — Kwiaty
- 17:10 — Samolot na rocznicę
- 19:36 — Un momentito, señor
- 21:30 — Dziewięć dni
- 24:05 — Członek załogi
- 26:12 — Ochotnicy
- 27:34 — Szklana kabina
- 29:24 — Nagroda
- 30:46 — Zakończenie

---

## Źródła

- Harel, I. — *The House on Garibaldi Street*, 1975.
- Malkin, P. Z., Stein, H. — *Eichmann in My Hands*, 1990.
- Aharoni, Z., Dietl, W. — *Operation Eichmann*, 1996.
- Bascomb, N. — *Hunting Eichmann*, 2009.
- Stangneth, B. — *Eichmann vor Jerusalem*, 2011.
- Nagorski, A. — *How they captured Adolf Eichmann*.
- Yad Vashem — *Operation Eichmann* (wystawa online).
- CIA Reading Room — *Capture of Adolf Eichmann*; dokumenty odtajnione w 2006 roku.
- JTA — o uhonorowaniu Lothara Hermanna, 2012; Israel Hayom za *Süddeutsche Zeitung* — o Gerhardzie Klammerze, 2021.
- Rada Bezpieczeństwa ONZ — rezolucja nr 138, 23.06.1960.

---

Oryginał: https://coprzyniesieprzyszlosc.com/artykuly/adolf-eichmann/
